Ben je gefrustreerd? Heb je klachten? Zelfmoordneigingen? In de isoleercel.

Ingezonden artikel van Sal over de mensenrechtenschendende omstandigheden in vreemdelingendetentiecentra.

Tsaar 2

Vastgelopen COA’s, Ter Apel die vol staat met vluchtelingen en een kabinet die in haar eigen voet schiet. Het Nederlandse asielbeleid ligt al maanden op haar gat. Sinds deze maand is het officieel een nationale crisis. Maar, onder de radar sluimert er al jaren een ander probleem in ons vluchtelingenbeleid; de mensenrechten schendende vreemdelingendetentiecentra.

Het is al even geleden, maar toch wil ik hiermee dit artikel openen. Op 7 maart tweette de VVD een opiniestuk van Ruben Brekelmans, kamerlid van die partij en o.a. commissielid voor buitenlandse zaken. Toen duidelijk werd dat door de oorlog in Oekraïne er veel vluchtelingen deze kant op zouden komen riep Brekelmans in een ingezonden opinie op om uitgeprocedeerde vreemdelingen extra snel uit te zetten, want die moeten plaatsmaken voor de ‘echte vluchtelingen’ uit Oekraïne. Om te beginnen: uitgeprocedeerde vreemdelingen hebben in Nederland geen recht op opvang. Ze houden geen (!) bed bezet. Want zodra je in Nederland niet de juiste papieren hebt wordt je nog amper als een mens gezien.

Uitgeprocedeerden worden namelijk alleen ‘opgevangen’ in vrijheidsbeperkende locaties mits ze meewerken aan hun uitzet. Wat zijn deze vrijheidsbeperkende locaties? Detentiecentra. In deze detentiecentra worden mensen vastgezet in een meerpersoonscel voor 12 tot 16 uur per dag. In de corona periode zelfs 21 uur per dag. De vastgezette vreemdelingen hebben geen recht op onderwijs en arbeid, want, aldus de Minister van Justitie en Veiligheid, is het doel van onderwijs en arbeid resocialisatie in de Nederlandse samenleving. Dit is volgens de Minister bij uitgeprocedeerden niet van toepassing. Verder mogen ze alleen naar buiten in ommuurde en kale buiten cellen, hebben ze geen afgeschermde sanitaire voorzieningen (ook vrouwen niet) en mogen ze maar twee uur in de week bezoek ontvangen. Verder heeft Amnesty International ontdekt dat mensen die hier vastzitten en kampen met zelfmoordgedachten worden opgesloten in isoleercellen. Ook als gevangen gefrustreerd raken, klagen, weigeren een cel te delen (als ze bijvoorbeeld bang zijn voor hun celgenoot) of soms zelfs gewoon vragen stellen aan de bewakers kunnen ze tot twee weken worden opgesloten in isolatie. H et zal je niet verbazen dat uit onderzoek van Meldpunt Vreemdelingendetentie blijkt dat de huidige vorm van vreemdelingendetentie ervoor zorgt dat mensen blijvende psychische en fysieke problemen ontwikkelen of dat bestaande problematiek verergert. Dit beleid traumatiseert mensen.

Verder is er een noemenswaardig citaat in de opinie van Brekelmans: ‘ … maak maximaal gebruik van de mogelijkheid tot vreemdelingendetentie’. Vreemdelingendetentie mag alleen als laatste redmiddel ingezet worden. In Nederland wordt deze detentie op aanzienlijke schaal als eerste middel ingezet om vreemdelingen te frustreren in de hoop dat ze meewerken aan uitzet. Ook van der Burg (VVD), staatssecretaris justitie en veiligheid, wilt vreemdelingendetentie meer in gaan zetten. Zo ook voor vreemdelingen waarvan de overheid binnenkomst het idee heeft dat ze weinig kans maken op asiel. Let op; we hebben het hier over het opsluiten van onschuldige mensen waarvan de asielprocedure nog niet eens doorlopen is! Amnesty International is heel helder: de wijze waarop Nederland momenteel (uitgeprocedeerde) vreemdelingen, die volgens de wet geen strafbaar feit hebben begaan, vastzet is een mensenrechtenschending.

Terug naar de brief van Brekelmans: ‘Vang uitgeprocedeerden alleen nog op als zij meewerken aan terugkeer’. Andere uitgeprocedeerden worden op straat gezet en dan hoopt de overheid dat ze zelf Nederland verlaten. Deze mensen hebben dan geen recht op een uitkering of opvang. Ieder mens, aldus artikel 25 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, heeft het recht op een adequate leefomgeving, eten, kleren en huisvesting. Doordat Nederland eisen stelt aan het verkrijgen van opvang, ook bij bed-bad-brood, heeft het Europees Comité inzake Sociale Rechten Nederland in 2014 veroordeeld voor het schenden van de rechten van uitgeprocedeerde vluchtelingen. Iets wat Nederland nog steeds doet.

Wat dan? Buitenom ervoor zorgen dat er altijd voldoende opvangplekken zijn en een herziening van ons bureaucratische en onmenselijke asielbeleid: gebruik vreemdelingendetentie waar het voor bedoeld is: alleen als iemand een gevaar voor de medemens is en zo kort mogelijk. Koppel het regime van vreemdelingendetentie los van de gevangenis. De mensen die vast worden gezet hebben wettelijk niks misdaan, ze zijn onschuldig. Geef ze dan ook toegang tot onderwijs en een nuttige dagbesteding. Zorg voor betere scholing voor de bewaarders (niet gevangenisbewakers zoals nu) van deze centra en zorg voor betere toegang tot medische en psychologische hulp. Zorg voor goede rechtsbescherming om te voorkomen dat mensen onterecht worden uitgezet. Als laatste; wordt echt terughoudend in gebruik van isolatiecellen. Het is onmenselijk.

Uiteindelijk hebben we switch in mentaliteit nodig. Uitgeprocedeerde vreemdelingen zijn mensen, behandel ze dan ook zo. De mensenrechten, van écht iedereen, moeten worden gewaarborgd in al het Nederlandse beleid.

 

Denk je aan zelfmoord of maak je je zorgen om iemand? Praten over zelfmoord helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.

Categorieën: Opinie

Jonge Socialisten in de PvdA